Dlaczego Gen Z napedza boom second-hand – dane, trendy i co to znaczy dla polskiego rynku SH

W 2024 roku po raz pierwszy w historii sprzedaż używanych ubrań miala szanse przekroczyc sprzedaż ubrań z fast fashion w segmencie mlodych konsumentow w USA. Wedlug ThredUp Resale Report 2024, rynek second-hand urósnie do 350 miliardów dolarow globalnie do 2028 roku. To nie jest niszowe hobby. To zmiana strukturalna w modzie – i Gen Z jest jej glownym motorem.

Dlaczego akurat to pokolenie? I co to oznacza dla polskiego rynku lumpeksow?

Skala zjawiska: liczby które nie klamia

Zaczniemy od danych, bo bez nich dyskusja o trendach to tylko opinia.

ThredUp (jedna z wiekszych platform resale w USA) publikuje coroczny „Resale Report” – to najlepsza publiczna baza danych o rynku second-hand globalnie. Wedlug ich raportu z 2024 roku:

• Rynek używanych ubrań globalnie wart jest ok. 227 mld USD (2024)
• Rosnie 3x szybciej niz rynek fashion ogolnie
• 62% konsumentow twierdzilo, ze kupilo lub sprzedalo używane ubranie w 2023 roku
• Gen Z i Millenialsi stanowia 62% wszystkich kupujących na platformach resale
• Sredni kupujący na platformach resale to kobieta, 35 lat, zarobki powyżej sredniej krajowej – ale ten profil sie szybko zmienia właśnie przez Gen Z

Depop – platforma szczególnie popularna wśród mlodych – opublikowal dane: 90% ich uzytkownikow to osoby poniżej 26. roku zycia. Vinted (dominujacy w Polsce i Europie Srodkowej) raportuje ponad 75 milionów zarejestrowanych uzytkownikow w Europie w 2024 roku – i najszybciej rosnacy segment to właśnie mlodsza czesc millenialsow i starsza czesc Gen Z (urodzeni 1993-2001).

W Polsce, na podstawie danych z naszej platformy SecondHandy.com.pl, liczba sklepow second-hand przekroczyla 1200 – i to tylko tych zmapowanych. Szacujemy, ze laczna liczba punktow sprzedaży używanych ubrań w Polsce wynosi 2000-2500. Branzy nie bylo tu jeszcze 5 lat temu w takim wymiarze.

Dlaczego akurat Gen Z? Cztery glowne sterowniki

Gen Z to osoby urodzone w latach 1997-2012. Najstarsi maja dziś 29 lat, najmlodsi – 14. Różne segmenty tego pokolenia maja różne motywacje do zakupu SH. Ale kilka wspólnych czynników wyroznia ich jako grupe.

1. Pieniądze – czyli prosta ekonomia

Mlodsi kupujący wchodzacy na rynek pracy w erze inflacji, wysokich kosztow zycia i niestabilnego rynku najmu – po prostu nie mogą sobie pozwolic na fast fashion w takiej skali jak poprzednie pokolenia. Para jeansow Zara to 200-250 zl. Para jeansow w lumpeksie – 20-50 zl, a często lepsza jakość.

To nie romantyzacja ubóstwa. To racjonalna odpowiedz ekonomiczna. A second-hand daje poczucie, ze ograniczony budżet nie oznacza ograniczonego stylu.

2. Indywidualnosc i antymainstream

Gen Z wyrasta w erze masowej personalizacji (algorytmy, Spotify, Netflix customization). Noszenie tego samego co wszyscy – szczególnie fast fashion – jest percepcyjnie gorsze. „Basic” to insulting word w slowniczku Gen Z.

Lumpeks daje coś czego Zara nie może zapewnic: unikalne sztuki. Para dżinsów która nie będzie na nikim innym w szkole. Kurtka która nie pojawi sie w tym samym sezonie u każdego. To sa potrzeby realne, nie wydumane.

3. Ekologia i świadomość lancucha produkcji

Gen Z to pierwsze pokolenie, które wychowywalo sie z swiadomoscia klimatycznej – nie jako abstrakcyjny problem, ale jako realny kontext ich doroslego zycia. Przemysl odziezowy jest odpowiedzialny za ok. 10% emisji CO2 globalnie i ok. 20% zanieczyszczen wody na świecie. Te liczby sa powszechnie znane wśród mlodych konsumentow.

Ale uwaga: ekologia to dla Gen Z często „bonus”, nie glowny driver. Badania (m.in. ThredUp 2024) pokazuja, ze wiekszosc mlodych kupujących deklaruje ceny i styl jako glowny powod – ekologia jest na 3. lub 4. miejscu. Co nie zmienia faktu, ze sklep który komunikuje aspekt srodowiskowy uczciwie, buduje dodatkowy kredyt zaufania.

4. Kultura i nostalgia – vintage jako jezyk

Lata 90. i wczesne 2000 to dla Gen Z nostalgia za czas który znaja tylko z filmow i muzyki – i właśnie to jest pociagajace. „Y2K aesthetic”, „90s streetwear”, „vintage prep” – to nie sa niszowe subkulturky. To mainstreamowe trendy napedzane przez TikTok i Instagram. A vintage ubrania sa dosłownym medium do wyrazenia tych trendow.

Katarzyna, 22-letnia studentka z Poznania która regularnie kupuje w lumpeksach wspolpracujacych z nasza mapa sklepow, opisuje to tak: „Moi znajomi z Zachodniej Europy nosza japońskie vintage, ja szukam polskich czy niemieckich lat 90. – mamy dosteep do tego samego estetycznie, tylko z innego zrodla geograficznego.”

Efekt TikToka – jak social media przeksztalcily thrifting

Hashtag #thrifted ma globalnie ponad 3 miliardy wyświetleń na TikToku (stan na poczatek 2025). #thrifthaul, #vintagefinds, #secondhand – każdy z nich ma setki milionów wyświetleń. To nie jest przypadek.

TikTok zmienil thrifting z czynnosci prywatnej w performance publiczny. „Thrift haul” to gatunek wideo: kupujesz rzeczy w lumpeksie, nagrywasz „unboxing” lub „styling”, pokazujesz co znalazles i za ile. Ten format viralowo sie roznosil między 2020 a 2023 rokiem i bezposrednio napedzil zainteresowanie second-hand wśród nastolatkow.

Ale jest też ciemna strona. TikTok „overcrowded” popularny lumpeks w ciagu tygodnia od pojawienia sie viralowego wideo. Znane efekty:

• Ceny rosna w sklepach które zostaly „odkryte” przez influencerow
• Towar wyprzedaje sie szybciej – profesjonalni resellerzy sledza trendy i skupuja hurtowo przed nastolakamia
• Pojawil sie problem „gentryfikacji thriftowania” – argument, ze media spolecznosciowe wypychaja faktycznie potrzebujacych kupujących przez inflacje cen i konkurrencje resellerow

Dla właścicieli sklepow SH: TikTok może być narzędziem marketingowym, ale wymaga autentycznosci. Gen Z wyczuwa „korporacyjny TikTok” z odleglosci kilometra. Lepiej działa współpraca z lokalnymi tworcami niz kampanie reklamowe.

Jeśli prowadzisz sklep SH i chcesz skutecznie komunikowac sie z tym segmentem – sprawdz nasze kursy w Akademii SecondHandy gdzie omawiamy marketing dla sklepow SH, w tym podejścia do social media.

Ekologia jako driver, nie tylko pretekst

Przemysl odziezowy produkuje rocznie ok. 100 miliardów sztuk ubrań – to srednia 14 sztuk na każda osobe na świecie. Szacuje sie, ze ok. 85% tych ubrań trafia na wysypiska lub do spalenia w ciagu pierwszego roku od produkcji. Dane z Ellen MacArthur Foundation (2017, aktualizowane 2023) sa konsekwentnie alarmujace.

Zakup używany zamiast nowego ma realny srodowiskowy efekt. Badanie z 2020 roku (opublikowane w Journal of Cleaner Production) wykazalo, ze przedluzenie zycia ubrania o 9 miesięcy redukuje jego slad weglowy o 20-30%. Noszenie przez dłużej zamiast kupowania nowego – to pierwszy krok. Kupno używanych zamiast nowych – drugi.

Vinted publikowal w 2022 roku raport wedlug ktorego ich platforma „zaoszczedzila” ekologicznie rownowartnosc 26 milionów podrozy samolotem Warszawa-Londyn poprzez wymiane ubrań zamiast kupna nowych. To czesc ich komunikacji marketingowej – ale opiera sie na realnych wyliczeniach metodologia LCA (Life Cycle Assessment).

Dla polskiego konsumenta Gen Z ekologia jest bardziej swiadomoscia niz aktywizmem. Nie każdy chodzi na marsze klimatyczne. Ale wiekszosc robi zakupy inaczej niz ich rodzice – czesc dlatego, ze jest taniej, czesc dlatego ze „nie chce wspierac Sheina”. Te dwa motywy sa komplementarne, nie sprzeczne.

Polski rynek second-hand w liczbach

Polska jest specyficznym rynkiem. Mamy tradycje lumpeksow siegajaca lat 80. i 90. – handel używana odzieza w Polsce byl duzy zanim „thrifting” stal sie modny na Zachodzie. Ale charakter rynku sie zmienil.

Dane z SecondHandy.com.pl:

• 1200+ sklepow second-hand zmapowanych na platformie w Polsce
• 18 milionów wyświetleń strony rocznie – odzwierciedla skale zainteresowania branza
• Najszybciej rosnace kategorie zapytan: „vintage sklep [miasto]”, „second hand dzieciece [miasto]”, „lumpeks premium”

Szacunki rynkowe (brak oficjalnych danych GUS specyficznie dla SH):

• Wartość polskiego rynku używanych ubrań szacowana na 3-5 mld PLN rocznie (dane posrednie: obroty platform, szacunki badaczy konsumenckich z SGH)
• Vinted w Polsce: wedlug danych platformy, Polska to jeden z 5 kluczowych rynkow Vinted w Europie
• OLX i Allegro: „używana odziez” to jedna z 10 najszybciej rosnacych kategorii na obu platformach (dane serwisow, 2023)

Ważna obserwacja: polski konsument second-hand staje sie bardziej wymagajacy. Kilka lat temu lumpeks byl miejscem kupna „czegokolwiek, byle tanio”. Dziś klienci – szczególnie mlodsi – szukają konkretnych marek, epok, rozmiarow. To zmienia wymagania wobec sklepow: musza mieć lepsza selekcje, opis i prezentacje towaru.

Agnieszka, wlascicielka sklepu vintage w Warszawie, który figuruje na naszej mapie sklepow: „Trzy lata temu klientami byli glownie osoby starsze, szukające tanich ubrań. Dziś 60% to osoby 18-30, które przychodza z konkretnym pytaniem: czy macie Y2K, czy macie coś z lat 90., czy macie vintage sportswear. Musialem zmienic selekcje towaru i cały layout sklepu.”

Jak robia zakupy Gen Z, Millenialsi i starsi – realne różnice

Generalizowanie jest ryzykowne, ale pewne wzorce sa wystarczajaco wyrazne, żeby o nich mowic. Porownanie na podstawie danych ThredUp 2024 i Vinted Marketplace Report 2023:

Gen Z (ur. 1997-2012)

• Kupuje częściej, mniejsze kwoty per transakcja
• Preferuje platformy mobilne (Vinted, Depop) nad sklepy stacjonarne
• Kieruje sie estetykami i trendami widocznymi na social media
• Wieksza tolerancja dla „patiently finding” – szuka konkretnego przedmiotu tygodniami
• Wymieniajac – też sprzedaje. Kupno i sprzedaż to dla nich jeden obieg, nie dwie różne aktywnosci

Millenialsi (ur. 1981-1996)

• Wieksze budzety, rzadsze zakupy, wyższe oczekiwania jakościowe
• Chcaca za siebie i dzieci – kategoria dzieci to duzy driver zakupow SH dla millenialsow
• Bardziej otwarci na sklepy stacjonarne, ale również aktywni online
• Bardziej „practical shopper” – less aesthetic, more function

Starsze pokolenia (ur. przed 1981)

• Tradycyjny powod: cena
• Preferuja sklepy stacjonarne z możliwością przymierzenia
• Mniejsze zainteresowanie „vintage” jako estety – więcej zainteresowania trwaloscia
• Czesc z nich to „nostalgic buyers” – szukają marek i ubraan z ich mlodosci

Dla sklepow SH: te różne profily wymagaja różnych podejsc. Sklep który chce obsluzyc wszystkich generacje naraz – zwykle nie robi tego dobrze. Specjalizacja jest coraz ważniejsza.

Vinted, Depop i inne platformy – gdzie sa mlodzi kupujący

Gen Z nie kupuje wyłącznie w sklepach stacjonarnych. Często zaczyna online – i do sklepu stacjonarnego idzie już z konkretna wiedza o tym czego szuka.

Vinted

Dominuje w Polsce i Europie Srodkowej. 75+ milionów uzytkownikow w Europie (2024). Kluczowe cechy dla Gen Z: brak prowizji dla sprzedającego (prowizja płaci kupujący), prosty UX, spolecznosciowy charakter (komentarze, obserwowanie sprzedających). Slabosci: coraz więcej profesjonalnych resellerow, trudniej znalezc unikalne egzemplarze.

Depop

Platforma kupiona przez Etsy w 2021 roku za 1,6 mld USD – to mowi o skali. Mocno zorientowany na fashion i estetyki. 90% uzytkownikow poniżej 26 roku zycia. Slaboscia dla polskiego rynku: ceny często w funtach lub dolarach, i platforma jest mniej zakorzeniona w PL niz Vinted.

Allegro Lokalnie / OLX

Starsze platformy, ale wciaz popularne – szczególnie dla jednorazowej sprzedaży i kupna. Mniej „spolecznosciowe”, bardziej transakcyjne. Dobra dla konkretnych poszukiwan (szukasz konkretnej pary Nike Air Max 97 vintage – OLX może mieć lepszy wynik niz Vinted).

Instagram i TikTok jako platformy sprzedaży

Coraz więcej sprzedawcow vintage prowadzi sprzedaż bezposrednio przez Instagram Stories lub TikTok Lives. Brak formalnej platformy transakcyjnej – płatność przez BLIK lub Revolut, wysyłka przez paczkomaty. To „szara strefa” rynku, trudna do zmierzenia, ale widocznie rosnie.

Dla tych który sprzedaja na Vinted i chca więcej – przeczytaj nasz przewodnik jak skalować sprzedaż na Vinted. A jeśli dopiero zaczynasz – zacznij od poradnika dla poczatkujacych sprzedawcow na Vinted.

Jak sklepy SH mogą targetowac Gen Z – konkretne taktyki

Badanie rynku to jedno. Co zrobić jako właściciel sklepu, żeby ten segment do ciebie przyszedt?

1. Selekcja towaru, nie tylko „co przyszlo z sortowni”

Gen Z szuka konkretnych estetyk. Y2K (lata 2000-2007), 90s vintage, vintage sportswear (Adidas, Nike z lat 90.), vintage workwear (Dickies, Carhartt), vintage prep (Ralph Lauren Polo z lat 80-90.). Jeśli twoja sortownia daje mix ogolny, wyodrebnij te kategorie i eksponuj je osobno.

2. Instagram jako podstawowe narzędzie marketingu

Nie TikTok (tam trudno konkurowac bez budżetu produkcyjnego). Instagram – bo Gen Z nadal jest aktywny na IG, szczególnie Reels i Stories. Format który działa: „nowe dostawy” (co dotarla nowa partia towaru), „znaleziska tygodnia” (3-5 konkretnych sztuk z ceną i opisem), i content edukacyjny (jak rozpoznać vintage, jak stylizowac).

3. Wyszukiwalnosc na mapach i Google

Gen Z szuka lumpeksow przez Google Maps. „Lumpeks vintage Krakow”, „second hand dżinsy Wroclaw” – te frazy przyniosly ruch na mape SecondHandy.com.pl i bezposrednio do sklepow. Jeśli nie ma ciebie na Mapach Google z aktualnym adresem i godzinami – istniejesz dla tych kupujących.

4. Pricing transparentny i logiczny

Gen Z ma bardzo dobra intuicje cenowa – porownuje w telefonie w ciagu 30 sekund. Jeśli twoja cena za pare Lee Storm Rider jest 2x wysza niz na Vinted, musi być po temu powod i musisz go komunikowac (stan, autentycznosc, wiedza sprzedającego). Jeśli nie masz powodu – stracisz sprzedaż.

5. Współpraca z lokalnymi tworcami

Nie influencer z 100k followersow – lokalna tworczynka z 3-8k zaangazowanych followersow w twoim miescie. Daj jej 10-15 sztuk towaru do „haul” wideo w zamian za organiczna ekspozycje. ROI jest często lepszy niz plata reklama, bo spolecznosc jest lokalna i targetowana.

Więcej o marketingu dla sklepow SH – w Akademii SecondHandy prowadze kursy specjalnie dla właścicieli sklepow, w tym modul o docieraniu do mlodszych klientów.

Prognozy na 2026-2030: czy boom sie utrzyma?

Pytanie jest zasadne. Trendy maj cykl. Czy Gen Z za 5 lat będzie robić zakupy second-hand tak samo jak dziś?

Kilka przeslanek ze boom sie utrzyma:

Ekonomia strukturalna. Inflacja i wysokie ceny najmu nie znikna w ciagu roku. Mlodzi konsumenci z ograniczonymi budzetami będą szukać alternatyw dla nowego. Second-hand jest trwala odpowiedzia, nie chwilowa moda.

Normalizacja. Kupno używanych ubrań stracilo stygmat. Kiedy twoja kolezynka-influencerka robi thrift haul, kiedy znane marki lansuja „upcycling collections”, kiedy Vinted reklamuje sie w prime time TV – normalizacja jest kompletna. Cofniecie tego procesu spolecznego jest mało prawdopodobne.

Regulacje EU. Unia Europejska wprowadza przepisy wymuszajace „Right to Repair” i rozszerzona odpowiedzialnosc producentow za zycie produktu. To strukturalnie wzmocni rynek uzywan w całej Europie, w tym Polsce.

Jednoczeniesnie: nie każdy aspekt obecnego boomu przetrwa. Platformy którym sie nie uda monetyzowac bazy uzytkownikow będą sie konsolidowac lub znikna. Bardzo możliwy scenariusz: za 5 lat będzie 2-3 dominujacych graczy (Vinted + 1-2 specjalistyczne platformy premium) zamiast dzisiejszego fragmentarycznego rynku.

Dla właścicieli sklepow stacjonarnych: boom Gen Z jest szansa na nowa klientele, ale wymaga adaptacji. Sklepy które tego nie zrobia – strac mlodsza grupe klientów i zostana z coraz starszym profilem kupującego.

Jeśli chcesz przeskoczyc z przypadkowego handlu używana odzieza do profesjonalnego biznesu SH – sprawdz jak przejść z Vinted na własny sklep albo odwiedz Akademie SecondHandy gdzie mamy kursy dla każdego etapu tej drogi.

Najczęstsze pytania

Dlaczego Gen Z kupuje tyle używanych ubrań?

Cztery glowne powody: cena (second-hand jest 60-80% tanszy od nowego), indywidualnosc (unikalne sztuki niedostepne w sieciowkach), świadomość ekologiczna (przemysl odziezowy = 10% emisji CO2) i kultura – nostalgia za latami 90. i Y2K wyraza sie właśnie przez vintage ubrania. ThredUp Resale Report 2024 potwierdza, ze cena i styl sa glownymi driverami, ekologia – trzecim.

Czy boom second-hand to chwilowy trend?

Dane sugeruja, ze nie. Rynek global second-hand urósnie do 350 mld USD do 2028 (ThredUp). W Polsce otwieramy sie na nowe sklepy SH co tydzien – wedlug naszych danych z SecondHandy.com.pl. Strukturalne przyczyny (inflacja, regulacje EU, normalizacja spoleczna) wskazuja na trwalosc trendu, nie chwilowa mode.

Ile zarabia sie na sprzedaży second-hand?

Bardzo różni. Sprzedawcy amatorzy na Vinted zarabiają kilkaset zlotych miesięcznie. Profesjonalni resellerzy robia 5000-20000 zl miesięcznie z dedykowanymi strategiami. Właściciele sklepow stacjonarnych – bardzo szeroki rozrzut w zaleznosci od lokalizacji, specjalizacji i skali. Przewodnik po zarabianiu na Vinted mamy na tej stronie.

Gdzie kupuja second-hand mlodzi Polacy?

Przede wszystkim na Vinted (dominuje) i OLX. Rownolegle – sklepy stacjonarne, szczególnie wyspecjalizowane w vintage. Na mapie SecondHandy.com.pl jest 1200+ sklepow SH w całej Polsce – można filtrowac po miescie i specjalizacji. Coraz popularniejsza jest też sprzedaż przez Instagram i TikTok Lives – prosto, bez platformy posredniczacej.

Co to jest thrifting i jak zaczac?

Thrifting to kupowanie używanych ubrań i przedmiotow w sklepach second-hand, komisach lub na platformach online. Zacznij od Vinted – zakladasz konto, wyszukujesz interesujace Cie marki lub estetyki, filtrując po rozmiarze i stanie. Dla sklepow stacjonarnych – mapa SecondHandy.com.pl pomaga znalezc sklepy w twoim miescie. Akademia SecondHandy ma bezplatny wstepny materialy dla poczatkujacych.

Czy Gen Z kupuje tylko na Vinted czy też w sklepach?

Obie opcje – ale online dominuje jako punkt startowy. Wielu mlodych kupujących „odkrywa” sklepy stacjonarne przez Instagram lub mapy Google, potem wraca regularnie jeśli oferta ich satysfakcjonuje. Sklepy stacjonarne maja przewage: możliwość przymierzenia, dotyk materialu, element „przygody z poszukiwaniem” – to czego nie daje Vinted.

Jak sklep second-hand może przyciagnac mlodych klientów?

Kluczowe: selekcja towaru pod katy poszukiwanych estetyk (Y2K, vintage 90s, vintage sportswear), aktywnosc na Instagramie (nie TikTok – za drogi produkcyjnie), współpraca z lokalnymi mikro-influencerami, obecnosc na Mapach Google i na mapie SecondHandy.com.pl, i transparentne ceny z uzasadnieniem dla drozszych pozycji. Więcej strategii – w Akademii SecondHandy.

Jak duzy jest rynek second-hand w Polsce?

Brak oficjalnych danych GUS specyficznie dla tej kategorii. Szacunki badawcze i posrednie dane platform wskazuja na 3-5 mld PLN rocznie. Vinted deklaruje Polske jako jeden z 5 kluczowych rynkow europejskich. Na SecondHandy.com.pl mamy 1200+ sklepow SH – a szacujemy, ze realna liczba punktow sprzedaży używanych ubrań w Polsce to 2000-2500.

Najczesciej zadawane pytania (FAQ)